jeż
Nad Bugiem na Facebooku Nad Bugiem na YouTube Nad Bugiem na NK

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

cmentarz2

"Lubelszczyzna, jak cała wschodnia Polska, do czasów II wojny światowej była obszarem współżycia wielu narodowości m.in. Polaków, Ukraińców, Białorusinów, Żydów, Niemców, Cyganów, Tatarów. Byli oni wyznawcami współistniejących obok siebie wyznań: rzymskiego i greckiego katolicyzmu, prawosławia, judaizmu. Żyli tu także ewangelicy, muzułmanie, staroobrzędowcy...

Obraz ten zmieniły całkowicie tragiczne wydarzenia lat 1939-47: ludobójstwa, pogromy, masowe ucieczki i wysiedlenia. Eksterminacja ludności żydowskiej oraz dramatyczne koleje losu ludności ukraińskiej i polskiej doprowadziły do radykalnych zmian demograficznych. Wiele tysięcy mieszkańców regionu zginęło, wielu zmuszonych zostało do ucieczki lub wysiedlonych.

szkielet1

PO DAWNYCH MIESZKAŃCACH

POZOSTAŁY CMENTARZE,

DZIŚ PRZEWAŻNIE ZAPOMNIANE,

ZANIEDBANE I ZDEWASTOWANE.

Na Lubelszczyźnie, według ostrożnych szacunków, takich miejsc może być nawet około tysiąca. Liczbę tę uzupełniają groby żołnierzy wielu narodowości poległych podczas obu ostatnich wojen światowych.

W granicach województwa lubelskiego żyło przed 1939 rokiem ok. 300 tysięcy prawosławnych i grekokatolików, przeważnie o ukraińskiej świadomości narodowej. Po zakończeniu wojny zdecydowana większość z nich została wysiedlona. W latach 1944-46 z terenu całej Polski zostało przesiedlonych na teren Związku Radzieckiego przez NKWD i Armię Czerwoną 482 tysiące Ukraińców. Ukraińcy z Chełmszczyzny i Podlasia zamieszkali przeważnie na Wołyniu.

Kolejne 140 tysięcy osób zmuszono w 1947 r. do wyjazdu na Warmię i Mazury, Pomorze Zachodnie oraz Dolny Śląsk, w ramach tzw. Akcji „Wisła”, podjętej decyzją polskich władz komunistycznych. Z Lubelszczyzny deportowano wtedy ponad 14 tysięcy osób, głównie z powiatów hrubieszowskiego i tomaszowskiego, w większości na teren dawnych Prus Wschodnich.

W opuszczonych wioskach zamieszkali przybyli zza Bugu Polacy – repatrianci. Niektóre miejscowości opustoszały na stałe. Na obrzeżach wsi, w pobliżu cerkwi, a czasami głęboko w lesie pozostały coraz bardziej zaniedbane cmentarze. Kiedy zabrakło rodzin, które mogłyby opiekować się grobami, coraz bardziej zarastały one bujnymi krzewami i drzewami. Nagrobki niszczeją, czasami są dewastowane, rozkradane. Cmentarze dwóch wyznań często ze sobą sąsiadowały.

Po wysiedleniu ludności ukraińskiej część powierzchni zarosła krzewami i drzewami. Odwiedzający groby swoich bliskich katolicy często nie wiedzą, że za ścianą zarośli kryją się nagrobki. Wiele obecnych cmentarzy rzymskokatolickich było wcześniej użytkowanych przez grekokatolików i prawosławnych.

szkielet2

Ukazem carskim z 1875 roku na terenie Królestwa Kongresowego zdelegalizowano kościół greckokatolicki. W ten sposób unici „urzędowo” stali się wyznawcami prawosławia, a obiekty, w tym
cmentarze, przeszły na własność kościoła prawosławnego. Po ukazie tolerancyjnym z 1905 roku wielu dawnych grekokatolików zdecydowało się przejść na katolicyzm obrządku łacińskiego. Było to zjawisko powszechne, a największą skalę przybrało na Południowym Podlasiu.

Wszystkie te miejsca, świadczące o przeszłości naszego regionu, gminy czy wsi, warte są odwiedzenia i poznania ich historii.

Przede wszystkim jednak należy im się opieka i przywrócenie stanu godnego miejscom wiecznego spoczynku. Ochrony wymagają również jako zabytki i dzieła sztuki."

pobierz_wiecej

Artykuł w oparciu o wkładkę do kwartalnika „OIKOS. Ekologia i Współdziałanie” wydanej dzięki dotacji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

 Towarzystwo dla Natury i Człowieka 2007. Redakcja: Agnieszka Szokaluk, Krzysztof Gorczyca. Wkładka do kwartalnika „OIKOS. Ekologia i Współdziałanie” wydana dzięki dotacji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu – Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

Zobacz też:

Kaplica cmentarna Hulimków w Mycowie

Cmentarz pogranicza w Gołębiu

Mobilny Logopeda Hrubieszów

Gospodarstwo Agroturystyczne POLANKA

Napisz artykuł

I Ty możesz współtworzyć ten portal! Przygotuj artykuł,
prześlij do nas, a my
umieścimy go na stronie.

Twórz portal razem z nami

I Ty możesz współtworzyć ten portal! Przygotuj artykuł, prześlij do nas, a my umieścimy go na stronie.

Dodaj swoją cegiełkę wiedzy o regionie! Zapraszamy do współpracy!

Kontakt

Zadaj pytanie administratorom:

  • jeżeli znalazłeś błąd na stronie
  • lub chcesz opublikować u nas swój artykuł o regionie
  • a może masz inne pytania lub problemy

Wszelkie prawa zastrzeżone, kopiowanie zabronione. © 2009-2010 www.nad-bugiem.com.